Trả theo sử dụng

Mô hình Pay Per Use (Trả theo sử dụng) là chiến lược pricing trong đó khách hàng chỉ trả tiền cho lượng sản phẩm/dịch vụ thực sự sử dụng, thay vì trả một mức phí cố định hoặc mua đứt. Mô hình này phổ biến trong utilities (điện, nước, gas), telecom (phút gọi, data), cloud computing (AWS, Google Cloud), transportation (taxi meters, Uber, toll roads), và software (Twilio API calls, SendGrid emails sent). Pay Per Use phù hợp với customers có usage thay đổi nhiều (fluctuating demand) - không muốn over-pay cho capacity không dùng đến, hoặc muốn test với commitment thấp. Đối với doanh nghiệp, mô hình này lower barrier to entry (khách dùng thử với chi phí thấp), nhưng revenue less predictable hơn subscription. Sự phát triển của IoT và metering technology làm Pay Per Use càng phổ biến - giờ có thể track usage chính xác cho nhiều loại hình: car insurance theo miles driven (Root Insurance), printers theo page printed (HP Instant Ink), và thậm chí furniture/appliances theo usage time.

Pay Per Use hoạt động qua ba components: **Metering (Đo lường), Pricing Structure, và Billing**. **Component 1: Metering System** - Track chính xác usage của mỗi customer. Methods: (1) **Automatic metering** - sensors và IoT devices (electric meters, water meters, car odometers), cloud computing dashboards, API call counters. (2) **Manual reporting** - customers self-report (honor system, ít dùng vì fraud risk). (3) **Transaction-based** - mỗi transaction được log automatically (Uber trips, Twilio API calls). Yêu cầu: accuracy (sai số thấp), real-time hoặc near-real-time, tamper-proof. **Component 2: Pricing Structure** - Define unit pricing: (1) **Linear pricing** - $X per unit (Uber: $Y/km, AWS EC2: $X/hour), (2) **Tiered pricing** - giá giảm khi volume tăng (AWS: first 10TB = $0.09/GB, next 40TB = $0.085/GB), incentivize higher usage, (3) **Peak vs. Off-peak** - giá cao hơn vào giờ rush (dynamic pricing), optimize capacity utilization. **Component 3: Billing System** - Calculate và charge customers: (1) **Prepaid** - customers nạp tiền trước, usage deduct từ balance (prepaid mobile, AWS credits), (2) **Postpaid** - track usage, bill monthly (utilities, cloud computing). Cần clear billing breakdown để customers understand charges. **Ví dụ AWS:** Bạn launch EC2 instance (virtual server). AWS meters: compute hours (per instance type), data transfer (GB in/out), storage (GB-months). End of month, bill shows: 720 hours t2.micro = $8.64, 100GB transfer = $9, 50GB storage = $5. Total = $22.64. Customer chỉ trả cho exact usage.

**Cho khách hàng:** (1) **Cost efficiency** - không over-pay cho unused capacity (startups với fluctuating traffic không cần pay for peak capacity 24/7), (2) **Low commitment** - test service với minimal risk, scale up/down freely, (3) **Transparency** - thấy chính xác mình trả cho cái gì, incentive để optimize usage, (4) **Flexibility** - increase/decrease usage bất cứ lúc nào, no contracts. **Cho doanh nghiệp:** (1) **Lower barrier to entry** - customers dễ dàng try với chi phí thấp, expand customer base, (2) **Fair pricing** - heavy users trả nhiều (subsidize light users), light users không bị overcharge, (3) **Demand-based capacity planning** - hiểu rõ actual usage patterns để optimize infrastructure, (4) **Upsell opportunities** - khi customers' usage tăng, revenue tăng naturally. **Ví dụ Cloud Computing:** Trước AWS (2006), companies phải buy servers upfront ($100K+), leading to: over-provisioning (mua quá nhiều "just in case", lãng phí), hoặc under-provisioning (không đủ cho peak traffic, downtime). Với AWS Pay-Per-Use, startups launch với $50/month, scale đến $50K/month khi grow, chỉ trả cho đúng resources cần.

**Thách thức:** (1) **Revenue unpredictability** - monthly revenue fluctuates based on usage, khó forecast và planning. Doanh nghiệp prefer predictable recurring revenue (subscriptions). (2) **Metering costs** - infrastructure để track usage chính xác không rẻ: IoT sensors, real-time databases, billing systems. Nếu product giá trị thấp, metering cost có thể không justify. (3) **Bill shock** - customers có thể accidentally over-use và shock với bill cuối tháng (mobile data overages, AWS bills). Dẫn đến complaints và churn. Cần usage alerts và caps. (4) **Price sensitivity** - customers constantly optimize usage để giảm costs, có thể reduce overall spending (good for them, bad for revenue). (5) **Complexity** - tiered pricing và multiple metrics làm khó hiểu. Customers prefer simple pricing. **Giải pháp:** (1) **Hybrid models** - combine base fee + usage (AWS Reserved Instances, mobile plans với included minutes + overage). Tạo predictable revenue base while keeping flexibility. (2) **Usage alerts** - warn customers khi approaching thresholds (AWS Budgets, mobile data warnings). (3) **Simplified tiers** - đừng quá nhiều pricing tiers, communicate clearly. (4) **Caps and limits** - offer plans với usage caps để prevent bill shock (mobile plans "unlimited" with throttling). **Khi nào nên dùng Pay-Per-Use:** Phù hợp khi (1) Usage varies significantly across customers, (2) Metering cost-effective, (3) Customers value flexibility over predictability, (4) Product có marginal cost thấp (digital services). Không phù hợp khi customers prefer budget certainty hoặc usage patterns stable (lúc đó subscription tốt hơn).